Węże i drabiny: zasady gry i instrukcja krok po kroku
Węże i drabiny to gra całkowicie losowa: nie ma w niej żadnej decyzji do podjęcia, więc pięciolatek gra na równych prawach z dorosłym. Poniżej pełne zasady oraz te trzy reguły, o które najczęściej wybucha kłótnia przy planszy.
Aktualizacja: · 5 min czytania · 9dots Sp. z o.o.
Co jest potrzebne do gry
Do gry wystarczy plansza, jedna kostka i po jednym pionku dla każdego gracza. Gra od dwóch do sześciu osób, choć przy większej liczbie rozgrywka mocno się wydłuża.
Plansza to siatka ponumerowanych pól ułożonych wężykiem: pierwszy rząd biegnie w prawo, następny w lewo, kolejny znowu w prawo. Klasyczna wersja liczy sto pól, ale spotyka się też plansze mniejsze, na przykład do 81 pól. Po polach przebiegają dwa rodzaje połączeń: drabiny prowadzące w górę i węże prowadzące w dół.
W wersji podwórkowej plansza jest malowana na asfalcie i ma kilka metrów, a pionkami są same dzieci. Zasady się przez to nie zmieniają, zmienia się tylko sposób poruszania: zamiast przesuwać krążek palcem, gracz przechodzi kolejne pola nogami.
Cel gry
Wygrywa ten, kto pierwszy dotrze pionkiem na ostatnie pole planszy. Wszyscy poruszają się po tej samej trasie, w tym samym kierunku, o liczbę pól wskazaną przez kostkę. Nikt nikogo nie zbija i nikt nikomu nie blokuje drogi.
Cała zmienność bierze się z węży i drabin. Drabina skraca drogę, wąż cofa gracza czasem o kilkadziesiąt pól, i to właśnie dlatego prowadzenie w tej grze nic nie gwarantuje aż do ostatniego rzutu.
Przebieg rozgrywki krok po kroku
- Ustalcie kolejność: każdy rzuca raz kostką, zaczyna osoba z najwyższym wynikiem. Dalej gracie w prawo.
- Wszystkie pionki stoją poza planszą, przed polem numer 1. Nie trzeba wyrzucać żadnego konkretnego wyniku, żeby wejść do gry.
- W swojej kolejce rzuć kostką i przesuń pionek o tyle pól, ile wskazała. Pola liczy się po kolei, wężykiem, zgodnie z numeracją.
- Jeżeli zatrzymałeś się na polu, na którym zaczyna się drabina, przenieś pionek na jej górny koniec.
- Jeżeli zatrzymałeś się na polu z głową węża, zsuń pionek na pole, w którym kończy się jego ogon.
- Przekaż kostkę następnej osobie. Gracie tak dopóty, dopóki ktoś nie stanie na ostatnim polu planszy.
Węże i drabiny: kiedy działają
Drabina i wąż działają wyłącznie wtedy, gdy pionek zatrzyma się dokładnie na polu, w którym zaczyna się dane połączenie. Przejście przez to pole po drodze nic nie zmienia, bo w tej grze liczy się tylko pole końcowe ruchu.
Drabinę pokonuje się tylko w górę, węża tylko w dół. Nie ma zejścia po drabinie ani wspinaczki po wężu, nawet jeśli komuś bardzo by się to opłacało.
Najczęstszy spór przy planszy: pionek, który stanął na końcu drabiny albo na ogonie węża, zostaje na miejscu. Połączenie ma jeden kierunek i jeden punkt wejścia, a jest nim pole z dołem drabiny albo z głową węża.
Wejście na metę
W wersji podstawowej wystarczy osiągnąć ostatnie pole dowolnym rzutem, a wynik wyższy niż potrzebny po prostu się marnuje. To wariant dla młodszych dzieci, bo gra kończy się szybko i przewidywalnie.
W wersji z dokładnym rzutem trzeba wyrzucić dokładnie tyle oczek, ile zostało pól do mety. Jeżeli wynik jest wyższy, pionek dochodzi do ostatniego pola i odbija się od niego, cofając o nadmiar oczek. Wariant ten potrafi przeciągnąć końcówkę o kilka kolejek, więc ustalcie go przed rozpoczęciem gry, a nie w chwili, gdy komuś zabraknie dwóch pól.
Warianty i reguły domowe
- Szóstka za dodatkowy rzut: kto wyrzuci sześć oczek, rzuca ponownie. Skraca grę i podnosi tempo, ale zwiększa też ryzyko wpadnięcia na węża.
- Dwa pionki na gracza: każdy prowadzi dwa pionki i w swojej kolejce decyduje, którym się rusza. To jedyny sposób, żeby wprowadzić do tej gry jakąkolwiek decyzję.
- Gra drużynowa: klasa dzieli się na dwie grupy, każda ma jeden pionek, a rzuty wykonują kolejne osoby z drużyny. Dobre rozwiązanie na planszy wielkoformatowej, bo nikt nie czeka bezczynnie.
- Wersja z zadaniami: na wybranych polach prowadzący umieszcza polecenia ruchowe albo pytania z lekcji. Plansza staje się wtedy narzędziem do powtórki materiału.
Węże i drabiny na asfalcie i w budynku
Na planszy wielkoformatowej gra działa inaczej niż przy stole: dziecko odlicza pola własnymi krokami, więc mimochodem ćwiczy liczenie w zakresie, w jakim ułożona jest plansza. Rzut wykonuje się dużą kostką piankową, a reszta grupy zwykle liczy na głos.
Wersja malowana powstaje na miejscu, z farb poliuretanowych dwuskładnikowych, i nie wymaga potem żadnych przygotowań przed zajęciami. Wersja na macie nadaje się na korytarz i świetlicę, a po zajęciach zwija się ją i chowa.
Najczęstsze pytania
Ile pól ma plansza do gry w węże i drabiny?
Klasyczna plansza ma sto ponumerowanych pól ułożonych wężykiem. W wersjach podwórkowych i na matach spotyka się też plansze mniejsze, na przykład do 81 pól. Zasady są w obu przypadkach takie same.
Czy w wężach i drabinach trzeba wejść na metę dokładnym rzutem?
Zależy od przyjętego wariantu. W wersji podstawowej wystarczy osiągnąć ostatnie pole dowolnym wynikiem. W wersji z dokładnym rzutem nadmiar oczek odbija pionek od mety i cofa go o tyle pól, ile ich zostało ponad potrzebę. Wariant trzeba ustalić przed grą.
Czy wąż działa, gdy pionek tylko przechodzi przez jego pole?
Nie. Liczy się wyłącznie pole, na którym pionek kończy ruch. Pola mijane po drodze nie mają znaczenia, więc ani wąż, ani drabina wtedy nie zadziałają.
Ile osób może grać w węże i drabiny?
Od dwóch do sześciu. Na planszy wielkoformatowej sprawdza się też gra drużynowa: dwie grupy prowadzą po jednym pionku, a rzuty wykonują kolejne osoby z drużyny.
Czy w wężach i drabinach można zbić pionek przeciwnika?
Nie. Pionki nie wchodzą ze sobą w żadną interakcję, a na jednym polu może stać ich kilka naraz. Jedynym źródłem zwrotów akcji są węże i drabiny.
Potrzebujesz wyceny?
Przygotujemy bezpłatną wycenę w ciągu 24 godzin. Wystarczą zdjęcia placu i przybliżone wymiary.